Bài văn

Viết bài văn tả người

Tả người thân, thầy cô, bạn bè — để người đọc như thấy người ấy hiện ra trước mắt.

Đề thường gặp

  • Viết bài văn tả một người thân trong gia đình em.
  • Viết bài văn tả thầy giáo hoặc cô giáo đã để lại cho em nhiều ấn tượng.
  • Viết bài văn tả một người bạn thân của em.

Dàn ý bài văn

  1. Mở bài
    • Giới thiệu người định tả: là ai, có quan hệ thế nào với em, ấn tượng chung của em về người ấy.
  2. Thân bài
    • Tả ngoại hình: chọn 2–3 nét nổi bật nhất (dáng người, khuôn mặt, đôi mắt, mái tóc, nụ cười, đôi tay, cách ăn mặc). Không cần tả hết từ đầu đến chân.
    • Tả tính tình qua việc làm, lời nói, cử chỉ: kể 1–2 việc cụ thể cho thấy người ấy hiền hậu, chăm chỉ, vui tính…
    • Kể một kỉ niệm, hoặc nói tình cảm giữa em và người ấy.
  3. Kết bài
    • Tình cảm của em với người được tả; mong ước hoặc lời hứa của em.

Viết sao cho hay?

  • Ngoại hình nói lên con người

    Chọn nét ngoại hình cho thấy được cuộc sống, tính nết của người ấy.

    Đôi bàn tay bố chai sần vì bao năm cầm cày, cầm cuốc.

  • Cho tính tình hiện ra qua việc làm

    Đừng chỉ khen. Kể một việc cụ thể, người đọc sẽ tự thấy.

    Thay “Bà rất thương con cháu” bằng “Bà để dành cho em quả ổi chín nhất vườn, gói cẩn thận trong chiếc khăn tay.”

  • Thêm lời nói, thói quen quen thuộc

    Một câu nói hay một thói quen riêng làm nhân vật “sống” trong bài.

    Cô hay nói: “Chữ đẹp là nết người đẹp.” rồi cầm tay em uốn từng nét.

  • Tả đúng người thật

    “Mắt to tròn, tóc đen dài” thì ai cũng giống ai. Hãy nhìn kĩ người em tả và ghi lại nét chỉ người ấy có.

Thêm mẹo chung cho mọi dạng bài ở trang hướng dẫn làm văn.

Mở bài, kết bài mẫu

Mở bài trực tiếp

Trong gia đình, người em yêu quý nhất là bà nội. Năm nay bà đã gần bảy mươi tuổi nhưng vẫn nhanh nhẹn, ngày nào cũng ra vườn chăm cây.

Mở bài gián tiếp

Mỗi lần cầm viên phấn trắng lên bảng, em lại nhớ đến cô Lan — cô giáo chủ nhiệm năm lớp ba, người đã dạy em viết những nét chữ nắn nót đầu tiên.

Kết bài không mở rộng

Em rất yêu bà. Em mong bà luôn mạnh khoẻ để mãi kể chuyện cổ tích cho em nghe.

Kết bài mở rộng

Dù sau này lên lớp trên, em vẫn nhớ mãi giọng nói ấm áp và ánh mắt hiền từ của cô. Em tự hứa sẽ học thật chăm để cô vui lòng.

Kho từ ngữ gợi ý

Dáng người

cao dong dỏngnhỏ nhắnthấp đậmmảnh khảnhrắn rỏi

Khuôn mặt, đôi mắt

phúc hậubầu bĩnhhiền từđen láysáng long lanhnheo lại khi cười

Tính tình

hiền hậuchu đáovui tínhtận tuỵnghiêm khắc mà ấm áphay giúp đỡ mọi người

Bài tham khảo

Em hãy thử lập dàn ý và viết trước, rồi mới mở bài tham khảo. Đừng học thuộc — mỗi bạn có người thân, ngôi trường, cảm xúc riêng, thầy cô thích nhất bài viết bằng lời của chính em.

Bài tham khảo 1 · bấm để mởĐề: Viết bài văn tả một người thân trong gia đình em.

Trong gia đình, người em yêu quý nhất là bà nội. Năm nay bà đã gần bảy mươi tuổi nhưng vẫn nhanh nhẹn, sáng nào cũng dậy sớm ra vườn tưới rau.

Bà nhỏ người, lưng hơi còng. Mái tóc bà bạc trắng như cước, lúc nào cũng được búi gọn sau gáy. Khuôn mặt bà có nhiều nếp nhăn, nhất là ở khoé mắt; mỗi khi bà cười, những nếp nhăn ấy lại xoè ra như những tia nắng nhỏ. Mắt bà đã kém, đọc báo phải đeo kính, nhưng ánh nhìn lúc nào cũng hiền từ. Em thích nhất đôi bàn tay bà: gầy, nổi gân xanh, ram ráp mà rất ấm.

Bà em là người chịu thương chịu khó. Mảnh vườn sau nhà được bà chia thành từng luống rau cải, rau thơm thẳng tắp. Buổi tối, bà vừa nhặt rau vừa kể cho em nghe chuyện “Tấm Cám”, chuyện “Sọ Dừa”. Giọng bà chậm rãi, ấm áp; nhiều hôm em ngủ thiếp đi lúc nào không hay. Có lần em bị sốt, bà thức gần như cả đêm, cứ một lúc lại đặt tay lên trán em, khẽ hỏi: “Cháu đỡ chưa?”.

Em rất yêu bà. Em mong bà luôn mạnh khoẻ để em được nghe bà kể chuyện thật nhiều năm nữa. Em sẽ ngoan ngoãn, chăm học để bà vui lòng.

Vì sao bài này được điểm cao? Chỉ chọn vài nét riêng (tóc búi, nếp nhăn khi cười, đôi tay ấm) và kể việc làm cụ thể (chăm vườn, kể chuyện, thức đêm khi em ốm) để thấy tính tình — không có câu khen chung chung nào.

Bài tham khảo 2 · bấm để mởĐề: Viết bài văn tả thầy giáo hoặc cô giáo đã để lại cho em nhiều ấn tượng.

Đã hai năm trôi qua nhưng em vẫn nhớ như in cô Hạnh, cô giáo chủ nhiệm năm lớp ba của em. Cô là người đã giúp em từ một học sinh rụt rè trở nên mạnh dạn hơn.

Cô Hạnh năm nay khoảng ba mươi tuổi, dáng người thon thả. Cô thường mặc áo dài màu xanh nhạt mỗi khi lên lớp. Mái tóc cô dài, đen mượt, buộc gọn bằng chiếc nơ nhỏ. Khuôn mặt cô tròn, lúc nào cũng tươi tắn. Em nhớ nhất đôi mắt cô: đen láy, hiền hậu, như biết cười cùng với miệng.

Giọng cô nhẹ nhàng, trong trẻo. Mỗi khi cô đọc mẫu bài tập đọc, cả lớp im phăng phắc lắng nghe. Cô rất kiên nhẫn: bạn nào chưa hiểu bài, cô giảng lại lần thứ hai, thứ ba mà không hề cáu gắt. Chữ cô viết trên bảng tròn trịa, ngay ngắn như in, chúng em ai cũng muốn viết được như cô.

Em vẫn nhớ hôm đầu năm, em được gọi lên bảng đọc bài mà run quá, đọc lắp bắp mãi không xong. Cả lớp bắt đầu xì xào. Cô bước đến bên cạnh, đặt nhẹ tay lên vai em và nói: “Con cứ đọc chậm thôi, cô tin con làm được.” Câu nói ấy như tiếp thêm sức cho em. Từ hôm đó, giờ học nào em cũng giơ tay phát biểu.

Giờ em đã lên lớp năm, không còn học cô nữa, nhưng mỗi lần đi ngang lớp cũ, em vẫn nán lại nhìn vào. Em sẽ cố gắng học thật giỏi để cô luôn tự hào về học trò của mình.

Vì sao bài này được điểm cao? Ngoại hình chỉ chọn vài nét (áo dài xanh, đôi mắt như biết cười); tính tình hiện ra qua việc làm (giảng lại nhiều lần, viết chữ đẹp) và một kỉ niệm có lời nói của cô.

Lỗi hay mắc

  • Tả ngoại hình như bản kê: “Mắt bà đen, mũi bà cao, miệng bà nhỏ…” mà không chọn nét nổi bật.
  • Chỉ khen chung “bà rất hiền, rất tốt” mà không có việc làm nào chứng minh.
  • Biến bài tả thành bài kể một câu chuyện dài.
  • Cách gọi không thống nhất: lúc “bà”, lúc “cụ”, lúc “người”.

Viết xong, tự kiểm tra bài

Đã soát 0/9 mục

Dạng bài khác

Luyện viết với đề thậtTạo đề Tiếng Việt lớp 5 giữa kì, cuối kì — in ra, có phần Kiểm tra viết và gợi ý chấmTạo đề