Phần B. Kiểm tra viết trong đề Tiếng Việt chiếm 10 điểm. Ở đây có cách làm từng dạng bài hay gặp ở lớp 5: đọc đề thế nào, lập dàn ý ra sao, viết gì cho hay, và tự soát bài trước khi nộp.
Đọc kĩ đề, gạch chân từ quan trọng 2 phút
Đề bắt viết bài văn hay đoạn văn? Kể, tả hay nêu ý kiến? Kể, tả về ai, về cái gì? Đề có đòi hỏi thêm gì không, như “có thêm chi tiết sáng tạo”, “theo lời của nhân vật”, “khoảng 8–10 câu”?
Chọn điều em biết rõ nhất, lập dàn ý ra nháp 5 phút
Tả người em gần gũi nhất, cảnh em đã tận mắt thấy, câu chuyện em nhớ rõ nhất. Dàn ý chỉ cần ghi ý chính bằng vài chữ cho mỗi phần.
Viết bài theo dàn ý 25–28 phút
Mỗi ý lớn viết thành một đoạn, đầu đoạn lùi vào một ô. Viết đến đâu nhìn dàn ý đến đó để không sót ý, không lạc đề.
Đọc lại và sửa 5 phút
Soát chính tả, dấu câu, chữ viết hoa; gạch bớt từ bị lặp; thêm từ cho câu còn thiếu ý. Dùng bảng tự kiểm tra ở cuối mỗi dạng bài.
Viết bằng nhiều giác quan
Không chỉ mắt nhìn: tai nghe tiếng gì, mũi ngửi mùi gì, tay chạm thấy thế nào.
Nắng sớm vàng nhạt như mật ong, rải lên mái ngói còn đọng sương.
So sánh, nhân hoá — vừa đủ, đúng chỗ
Một vài hình ảnh so sánh, nhân hoá làm bài sinh động; dùng quá nhiều thì rối.
Hàng phượng đứng nghiêm như những người lính gác cổng trường.
Chọn chi tiết riêng, đừng viết chung chung
Thay lời khen chung bằng một nét chỉ người, cảnh ấy mới có.
Thay “Mẹ em rất đẹp” bằng “Mẹ có nốt ruồi nhỏ bên khoé miệng, mỗi lần mẹ cười nó lại như nhảy lên.”
Nói cảm xúc thật của em
Người đọc nhớ bài văn có tình cảm. Xen vào bài vài câu nói em nghĩ gì, thấy thế nào.
Mỗi lần bước qua cổng trường, em lại thấy lòng mình rộn ràng như ngày đầu đi học.
Xen câu dài với câu ngắn, nối các đoạn cho liền
Toàn câu dài thì mệt, toàn câu ngắn thì cụt. Đầu đoạn dùng từ nối để chuyển ý.
“Bước vào cổng trường, …”, “Gần trưa, …”, “Không chỉ … mà còn …”
Gợi ý biểu điểm 10 điểm — giống phần hướng dẫn chấm in kèm đề ở Tạo đề nhanh. Đề của trường có thể chia điểm khác đôi chút.
Bài văn
Đoạn văn